NOMUTAXASSISLIK YO‘NALISHLARI TALABALARI RAQAMLI SAVODXONLIGINING SHAKLLANGANLIK MEZONLARI, KO‘RSATKICHLARI VA DARAJALARI

Qabul qilingan: 2026-07-18

Nashr etilgan: 2025-06-29

Annotatsiya

Maqolada axborot texnologiyalari yo‘nalishiga kirmaydigan bakalavriat talabalari raqamli savodxonligini baholash uchun mezonlarga asoslangan diagnostik tizim ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Xalqaro, Rossiya va O‘zbekiston tajribalarining qiyosiy tahliliga asoslanib, raqamli savodxonlik motivatsion-qadriyatli, kognitiv, operatsion-faoliyat va refleksiv-baholash komponentlarini o‘z ichiga oluvchi integrativ shaxsiy sifat sifatida talqin etilgan. Aniqlangan mezonlar, ko‘rsatkichlar hamda uchta (past, o‘rta va yuqori) shakllanganlik darajasini o‘z ichiga olgan strukturaviy-mezonli model ishlab chiqilgan. Diagnostika vositalari va ularni amaliyotga joriy etish algoritmi taklif etilgan. Shuningdek, modelni generativ sun’iy intellekt savodxonligi ko‘rsatkichlari bilan kengaytirish istiqbollari hamda mavjud cheklovlari muhokama qilingan. Tadqiqot natijalaridan ta’lim dasturlarini loyihalash va talabalarning raqamli tayyorgarligi sifatini monitoring qilish jarayonida foydalanish mumkin.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Указ Президента Республики Узбекистан от 5 октября 2020 г. № УП-6079 «Об утверждении Стратегии "Цифровой Узбекистан – 2030" и мерах по её эффективной реализации» // Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан. – URL: https://lex.uz (дата обращения: 08.07.2026).

  2. Указ Президента Республики Узбекистан от 8 октября 2019 г. № УП-5847 «Об утверждении Концепции развития системы высшего образования Республики Узбекистан до 2030 года» // Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан. – URL: https://lex.uz (дата обращения: 08.07.2026).

  3. Закон Республики Узбекистан от 23 сентября 2020 г. № ЗРУ-637 «Об образовании» // Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан. – URL: https://lex.uz (дата обращения: 08.07.2026).

  4. Vuorikari R., Kluzer S., Punie Y. DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens: With New Examples of Knowledge, Skills and Attitudes. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2022.

  5. UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023.

  6. Miao F., Shiohira K. AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO, 2024.

  7. Chiu T. K. F. What Are Artificial Intelligence Literacy and Competency? A Comprehensive Framework for AI Education // Computers and Education: Artificial Intelligence. 2024. Vol. 7. Article 100243.

  8. Almatrafi O., Johri A. A Systematic Review of AI Literacy Conceptualization, Definitions, and Competencies // Computers and Education Open. 2024. Vol. 7. Article 100202.

  9. Mustafa M. Y., et al. A Systematic Review of Literature Reviews on Artificial Intelligence in Education // International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2024. Vol. 21.

  10. Filo Y., et al. An Artificial Intelligence Competency Framework for Teachers and Students // European Journal of Open, Distance and E-Learning. 2024.

  11. Zhou X., et al. Defining, Enhancing, and Assessing Artificial Intelligence Literacy: A Systematic Review // Interactive Learning Environments. 2025.

  12. Park J. A Systematic Literature Review of Generative Artificial Intelligence Literacy in Higher Education // Computers and Education: Artificial Intelligence. 2025.

  13. Biagini G., et al. Towards an AI-Literate Future: A Systematic Literature Review // International Journal of Artificial Intelligence in Education. 2025.

  14. Chiu T. K. F. From Student Artificial Intelligence Literacy to Artificial Intelligence Competency in Higher Education // In: Generative AI in Higher Education. Edward Elgar Publishing, 2025.

  15. UNESCO. AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO, 2024.

Mualliflar haqida

Asadbek U. Ikromov
Elvira R. Tadjixodjaeva
Tashkent International University of Education

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

NOMUTAXASSISLIK YO‘NALISHLARI TALABALARI RAQAMLI SAVODXONLIGINING SHAKLLANGANLIK MEZONLARI, KO‘RSATKICHLARI VA DARAJALARI. (2025). Actaeducation, 2(2), 40-49. https://doi.org/10.61587/ActaEducation-2025-3-00003

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari


ISSN 3030-3141 (Online)